Jong, slim en gelovig

‘God wil graag dat mensen een gezonde financiële balans hebben. In de Bijbel leer ik bijvoorbeeld hoe ik met mijn personeel moet omgaan. Ik kan natuurlijk ook ergens een workshop management volgen, maar die haalt het niet bij de Bijbel,’ zegt Kees van Velzen (32). Kees heeft zijn eigen filmproductiemaatschappij. Oorspronkelijk is hij information engineer, maar zijn bedrijf maakt promofilms voor bedrijven als SBS en Danone (check). ‘Ik verslind de Bijbel, ik krijg er soms tranen in mijn ogen van, zo mooi.’
Tijdens de economische crisis kreeg zijn bedrijf een enorme dreun, opdrachtgevers weigerden facturen te betalen. Zijn personeel moest hij ontslaan. ‘Maar later, in het boek Spreuken las ik dat als iemand jou iets schuldig is, je hem dan geen rust moet geven. Ik besloot voor mezelf op te komen.’
Met zijn opgeschoren donkere haar, zijn vrolijke ogen en zelfs met de klank van zijn stem doet Kees denken aan Vjèze Fur van de Jeugd van Tegenwoordig. Maar Kees is niet lid van een rapformatie, maar van de evangelische gemeente City Life Church in Utrecht. Iedere zondagochtend kun je hem zingend treffen in Ottone aan de Kromme Nieuwegracht.
Hij is niet de enige. Nog zo’n 200 anderen zingen, klappen en swingen deze zondagochtend mee zodra de band heeft ingezet. Achter de band staat een groot digitaal scherm, met songteksten als How Great is our God en Jesus our savior.
De sfeer in de zaal is vrolijk en licht euforisch. Het aantal grijze hoofden in de zaal is op nog geen twee handen te tellen. De muziek, het decor, alles maken de leden van City Life Church zelf. Niet zo gek, want de velen hebben een creatief beroep als muzikant, decorbouwer, filmmaker, theaterwetenschapper, of werken in de communicatiebranche.
‘Het hele verhaal van secularisering gaat niet op als je naar CLC kijkt,’ zegt Miranda Klaver, theoloog en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam. CLC heeft gemeentes in Zwolle, Tilburg, Assen en Den Haag, somt ze op. Den Haag draait zelfs drie kerkdiensten op zondag. Daarnaast zijn er nog andere, nieuwe, snelgroeiende evangelische gemeentes, zoals C3 en Hillsong, allemaal gelokaliseerd in de Randstad. De gemiddelde leeftijd van deze nieuwe gemeenschappen is er eentje om als traditionele kerk van te dromen, twintigers, dertigers en veertigers zijn in de meerderheid. En de zalen zitten bovendien vol.
CLC is gelieerd aan het evangelische netwerk van de Australische Hillsong kerk in Sydney, waar zondagdiensten voor duizenden toehoorders inmiddels de normaalste zaak van de wereld zijn. Vier jaar geleden streek Hillsong zelf neer in Amsterdam, inmiddels draait de kerk iedere zondag vier diensten in nachtclub Panama. ‘Overigens staan inmiddels ook al in Manhattan New York rijen dik voor de deur van de Hillsong kerk,’ weet Klaver.
Een aantal jaar geleden zijn een aantal Australische pioniers ook in Nederland stilletjes aan met diensten gestart. En met succes. Sinds die tijd komen er vrijwel maandelijks nieuwe jonge leden bij.
‘Het zijn vooral jonge mensen, die vooruit willen komen in het leven, willen stijgen op de maatschappelijke ladder,’ zegt Klaver. ‘God heeft een plan met je leven, is veelal de positieve boodschap. De nadruk ligt niet op de zondigheid van de mens, maar op het goede leven,’ aldus de onderzoekster.
Een paar rijen voor het podium staat Elmer Demmendaal (31), ook hij zingt mee met de teksten, ‘Dat noemen we worshippen,’ zo legt hij later uit, ‘even alle dagelijkse sores van je af laten vallen, en alleen maar focussen op God. Die armen houd je omhoog om hem te eren.’ Elmer werkt in het dagelijks leven bij de politie. Drie jaar geleden stapte hij eens uit nieuwsgierigheid met zijn vrouw binnen bij CLC, om daarna nooit meer weg te gaan. Zo’n drie dagdelen per week zet hij zich in voor de kerk. De meeste leden kent hij wel persoonlijk of in elk geval van naam, alhoewel er de laatste paar maanden zoveel nieuwe gezichten bij zijn gekomen, dat hij het even niet meer bij kan houden. ‘Als CLC hebben we daar ook voor gebeden, we bidden continu voor groei.’ Hij hoopt dat meer mensen het geloof zullen ontdekken.
Elmer bid veel. En met succes, zegt hij enthousiast. ‘Mijn vrouw heeft net een eigen bedrijfje, het kost tijd om dat een succes te laten worden. Daar hebben we heel hard voor gebeden.’ Niet lang daarna begon het bedrijf inderdaad te lopen. ‘Er staat in de Bijbel dat God je belooft, ik weet dat God dit voor mij kan doen.’
Onderzoeker Johan Roeland is als antropoloog en godsdienstsocioloog ook aan de VU in Amsterdam verbonden. Hij volgt de opmars van de CLC, C3 en Hillsong met grote interesse. Sektarisch zou Johan deze gemeenschappen zeker niet willen noemen, maar geloof werkt wel in alle facetten van het leven door. ‘Het gaat over werk, over relaties, vriendschap, uiterlijk, succes. Eigenlijk alle elementen die je ook in een goede glossy tegenkomt,’ aldus Roeland.
Bijna alle leden gaan ééns per twee weken naar hun eigen connect groep, waar ze met elkaar hun persoonlijke leven in relatie tot de Bijbel bespreken. Er is één gemengde groep, de overige groepen bestaan of uit mannen, of uit vrouwen. ‘Mannen denken toch anders na over dingen,’ zegt Elmer. ‘Bovendien spreekt Jezus mannen ook op een andere manier aan dan vrouwen. Hij ís ook heel mannelijk, hij is duidelijk, kan heel hard zijn. Man up!’ Dat vind ik fantastisch.’
‘Welvaart, succes, stijl. Je mag er zijn. Je bent gezegend en succesvol, omdat God in je gelooft,’ zegt Roeland. ‘Deze kerken afficheren zich niet voor niets met de grote stad. De stad is het beeld van ambitie en progressie. Bezit, schoonheid en rijkdom zijn gaven van God. Niet voor niets wordt het soms ook wel het welvaartsevangelie genoemd.’
Welvaartsevangelie, dat vindt pastor Martin geen juiste benaming. Als pastor is hij samen met zijn vrouw pastor Ankie de spirituele leider van CLC in Utrecht. ‘Iedereen is welkom.’ En bovendien, welvaartsevangelie gaat weer over geld. Ja, ieder lid van de kerk staat maandelijks een deel van zijn salaris af aan CLC. Maar dat is van alle tijden. ‘Stromingen, vakken, groepen, ik doe er liever niet zo aan.’
Deze zondagochtend bidt pastor Ankie op het podium voor Willem Jan die herstellende is van een ernstige ziekte, en voor een studente, die een slechte beoordeling heeft gehad van haar docenten. ‘Ankie en Martin zijn de spirituele moeder en vader van de kerk,’ zegt Dominique van Zelm (31), webredacteur van beroep. ‘Ze zijn heel liefdevol. Je kunt ze ook vragen om praktische hulp. Vorig jaar moest ik mijn verstandskies laten trekken, daar zag ik vreselijk tegenop. Pastor Ankie heeft een heel groot hart. Toen heeft ze heel hard voor me gebeden.’
Precies een jaar geleden liet Dominique zich dopen, onder toeziend oog van al haar vrienden. ‘Mensen doen graag ingewikkeld, maar Gods boodschap is heel simpel: ik houd van jou en ik wil dat jij dat ook doet.’ CLC voelt voor Dominique als één grote familie. En net als bij C3 en Hillsong staat ook bij CLC bij iedere gemeente een echtpaar aan het roer.
Martin praat met mannen over werk en ambitie, Ankie heeft haar eigen vrouwenevenementen zoals een high-tea na de dienst en om de paar maanden een PUUR-event op vrijdagavond. Dominique helpt ook mee in de organisatie. ‘Op zo’n avond laten we vrouwen zich vrouw voelen,’ legt ze uit.
CLC organiseert overigens nog meer voor zowel mannen als vrouwen, met een interactieve cursus van vijf lessen om goed te leren omgaan met je geld, ambition-avonden voor studenten en pas afgestudeerden, en er is de Care Force training, van pastor Ankie waarin je leert beter om te gaan met je emoties.
De film tijdens de dienst is ook deze keer gemaakt door Kees van Velzen en het eigen mediateam van CLC, ter aanvulling op de boodschap van pastor Martin: Jezus is genezer. Onder meeslepende filmmuziek wisselen beelden elkaar in rap tempo af. Snelle stadsbeelden, sprekes voor volle zalen, en slowmotion beelden van een groep jonge vrienden. De mannen zien er mooi, hip en cool uit. Een overpeinzende stem klinkt boven emotionele filmmuziek uit.
Everybody wants a king like Jesus, Jesus is the only way
Gejuich en geklap uit de zaal.Kritiek over zijn geloof en zijn kerk doet Kees niet zo veel. ‘Dit is zo gaaf, of mensen het daar nou mee eens zijn of niet, dat doet me niet zo veel. Als je God eenmaal kent, leef je gewoon op een andere manier. Snap je wat ik bedoel?’